SGK uzmanı Özgür Erdursun, engelli yurttaşların uzun yıllardır yararlandığı vergi indirimiyle emeklilik uygulamasının 14 Ocak 2025 itibarıyla tamamen kaldırıldığını bildirdi.
Erdursun’un verdiği bilgiye göre, 15 Ocak 2025’te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun ile engelli emekliliği sistemi köklü biçimde yenilendi. Yeni dönemde kişinin hastalığının adı değil, hastalığın çalışma gücü üzerindeki etkisi esas alınacak.
Yeni düzenlemeyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında verilen “engelli vergi indirimi belgesi” artık emeklilik hakkı sağlamayacak. Erdursun, bu değişikliğin yalnızca teknik bir mevzuat düzenlemesi olmadığını, sosyal güvenliğe erişimden aylık bağlama süreçlerine kadar tüm yapıyı yeniden şekillendirdiğini ifade etti.
Hak kaybı yaşanmaması için 15 Ocak 2025 öncesinde başvuru yapanların eski sistemden yararlanacağı belirtildi. Erdursun, “Bu tarihe kadar vergi indirimi belgesiyle başvuru yapmış olanlar için eski sistem korunacak. Bu kişiler hak kaybına uğramayacak” dedi.
Artık emeklilik için yüzde 40–59 arası çalışma gücü kaybı oranı aranacak. Değerlendirmeler Erişkinler İçin Engellilik Yönetmeliği kapsamında yürütülecek. Erdursun, yeni yaklaşımı “Kişinin hastalığı değil, hastalığın onun çalışma gücünü ne kadar azalttığı ölçülüyor” sözleriyle özetledi.
Kanunla birlikte prim gün sayıları ve sigortalılık süreleri yeniden tanımlandı:
Vergi indirimine dayalı eski prim yapısı tamamen kaldırıldı.
Düşük emekli maaşı riskini sınırlamak amacıyla alt sınır koruması uygulanacak. Erdursun, “5400 gün üzerinden bağlanan aylıklar için ABO en az yüzde 30, 2000–2008 dönemi için hesaplanan kısmi aylıklarda ise ABO en az yüzde 60 olacak.” bilgisini paylaştı.
Yeni sistemde tüm raporlar yalnızca yetkili hastanelerden alınacak, eski tip raporlar geçerli sayılmayacak. Kontrol muayeneleri Tebligat Kanunu çerçevesinde yapılacak. Engel oranı yüzde 40’ın altına düşerse emekli aylığı kesilebilecek.
Erdursun, yüzde 40 ve üzeri çalışma gücü kaybı oluşturabilen hastalık gruplarını açıkladı. Epilepsi, inme, Parkinson, MS, demans, ağır psikiyatrik rahatsızlıklar, kanser türleri, böbrek ve kalp yetmezlikleri, AIDS, KOAH, uzuv kayıpları ve çeşitli sistemik hastalıklar bu kapsamda bulunuyor.