Çocuklar ebeveyn izni olsa dahi sosyal medyada hesap açamayacak

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çocukları internetin ve sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korumak amacıyla hazırladığı kapsamlı yasal düzenleme çalışmasında sona geldi. Meclis’te AK Parti Grubuna sunulan taslak çalışmaya göre, çocukların dijital güvenliğini ve mahremiyetini merkeze alan radikal değişiklikler hayata geçirilecek.

15 YAŞ SINIRI: EBEVEYN İZNİ BİLE YETERLİ OLMAYACAK

Hazırlanan sunumdaki en dikkat çekici madde, sosyal ağ sağlayıcılarına erişim için getirilmesi planlanan yaş sınırı oldu. Mevcut öneriye göre, sosyal medya platformlarında hesap açma yaşı 15 olarak belirlenecek. Bu yaş sınırını doldurmamış olan çocukların, ebeveynleri izin verse dahi bu platformlara erişim sağlamasının engellenmesi planlanıyor.

Bu kuralın kağıt üzerinde kalmaması için sosyal ağ sağlayıcılarına “etkin yaş doğrulama sistemleri” kullanma yükümlülüğü getirilecek. Bu sistemlerin nasıl çalışacağına dair teknik detaylar ise çıkarılacak yönetmeliklerle netleştirilecek.

OYUNLARA YAŞ DERECELENDİRMESİ VE EBEVEYN DENETİMİ

Çevrim içi oyun dünyasına yönelik de yeni standartlar yolda. Oyunlar için genel bir yasak yerine, içeriklerin yaşa göre derecelendirilmesi ve çocukların sadece kendi yaş grubuna uygun oyunlara erişebilmesi hedefleniyor.

Ayrıca, sosyal medya platformlarına “ebeveyn denetim araçları” sunma zorunluluğu getirilecek. Bu sayede anne ve babaların, çocuklarının dijital ortamdaki faaliyetlerini daha etkin bir şekilde yönlendirmesi ve gözetlemesi yasal bir altyapıya kavuşturulacak.

PLATFORMLARA AĞIR SORUMLULUK VE RAPORLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Yeni düzenleme, sorumluluğu büyük oranda sosyal ağ sağlayıcılarına yüklüyor. Sunumda öne çıkan diğer yükümlülükler şunlar:

• Aktif Şikayet Mekanizması: Kullanıcıların yasa dışı veya zararlı içerikleri kolayca bildirebileceği sistemlerin kapsamı genişletilecek.
• Aldatıcı Reklam Engeli: Platformlar, çocukları hedef alan veya onları yanıltan reklamları engellemekle sorumlu olacak.
• Şeffaf Raporlama: Şirketler, çocukların yaş sınırına takılmadan hesap açmasını önlemek için aldıkları teknik tedbirleri düzenli olarak raporlamak zorunda kalacak.

DÜNYA ÖRNEKLERİ: AVUSTRALYA MODELİ TAKİPTE

Bakanlık yetkilileri, Türkiye’deki bu hazırlığı dünyadaki benzer uygulamalarla destekledi. Özellikle Avustralya’nın 16 yaş altındaki çocuklara sosyal medya yasağı getiren ilk ülke olduğu ve kurumsal ihlaller için 2025 yılı itibarıyla 49,5 milyon Avustralya doları gibi ağır para cezaları öngördüğü hatırlatıldı. Birleşik Krallık ve ABD’deki benzer yasal tartışmaların da Türkiye’deki düzenleme için referans teşkil ettiği belirtildi.

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yapılması planlanan bu değişikliklerin, dijital bağımlılıkla mücadelede kritik bir rol oynaması bekleniyor.