Boşanma davalarında yeni formüller masada

Türk Medeni Kanunu’nun “Yoksulluk nafakası” başlıklı 175. maddesinde yapılacak değişiklikle, “süresiz olarak nafaka isteyebilir” ifadesinde “süresiz” ibaresi Anayasa Mahkemesinin iptal kararı çerçevesinde çıkarılacak.

AK Parti milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında kamuoyunda 13. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifinin hazırlığına başladılar. 

Çalışmaların tamamlanmasının ardından ilerleyen günlerde TBMM Başkanlığına sunulması planlanan 13. Yargı Paketi ile Anayasa Mahkemesinin “süresiz nafakaya” ilişkin iptal kararının ardından yeni düzenlemeye gidilecek.

Erdoğan’ın “Bunlar yalnızca teknik meseleler değil o yüzden iyi çalışılması lazım. Bu yaptığınız çalışma tabanda beklentiyi karşılar gibi görünebilir ama kamuoyunda farklı algılanabilir. O yüzden paydaşları artırın, tarafların görüşlerini çok geniş çerçevede ele alın. Getirdiğiniz mevcut önerilerle yetinmeyin. Ona göre metninizi oluşturun” dediği kaydedildi. Yeni çalışmada kadın dernekleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, konuyla bağlantılı kamu kurumları, akademisyenler ve aile mahkemesi hâkimlerinin görüşlerine başvurulacak.

HÂKİM SÜRESİZ NAFAKAYA HÜKMEDEBİLECEK

Üzerinde çalışılan seçeneklerden biri nafaka süresinin belirlenmesinde hâkimlere daha geniş takdir yetkisi tanınması. Buna göre hâkim, tüm unsurları ve evlilik birliğinin özelliklerini birlikte ele alarak nafakanın ne kadar süreyle ödeneceğine karar verebilecek ve gerekli gördüğü hallerde “süresiz nafaka”ya da hükmedebilecek.

EVLİLİKTE SÜRE BELİRLEYİCİ OLACAK 

Maddeye eklenecek yeni fıkraya göre de nafaka süresi, 3 yıldan az olmamak ve evlenmenin yapıldığı tarihten boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısını geçmemek üzere “boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen süre”, “nafaka alacaklısı eşin yaşı”, “eğitim ve sağlık durumu”, “ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkanlarıyla karşılayabilme imkan ve kabiliyeti” ile “nafaka yükümlüsünün boşanma sonrası hayatına etkisi” gibi ölçütler dikkate alınarak hakim tarafından belirlenecek.

Nafaka yükümlüsünün haksız fiili sebebiyle nafaka alacaklısının çalışamayacak bir duruma düşmesi veya evlilikte geçen süreye bağlı olarak yaşı ilerlemiş olan nafaka alacaklısının düzenli bir gelirinin bulunmaması halinde, evlenmenin yapıldığı tarihten boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen süreye bakılmaksızın durumun gereklerine göre hakim daha uzun bir nafaka süresi belirleyebilecek.

Değişiklik, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kanun yolu incelemesinde olanlar dahil olmak üzere, görülmekte olan davalarda da uygulanacak.

Ayrıca düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kesinleşmiş nafaka alacakları bakımından ilamın kesinleştiği tarihten düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen nafaka süresi, yapılan değişikliğe göre hesap edilen nafaka süresiyle karşılaştırılacak.

Karşılaştırma üzerine, daha önce geçen nafaka süresi, değişikliğe göre hesap edilen nafaka süresinden fazla ise ilave 1 yıl daha nafaka ödenmeye devam edilecek ve bu sürenin sonunda nafaka yükümlülüğü kendiliğinden sona erecek.

Daha önce geçen nafaka süresi, değişikliğe göre hesap edilen nafaka süresinden az ise de kalan bu süre 1 yıl veya daha az ise ilave 1 yıl daha nafaka ödenmeye devam edilecek ve bu sürenin sonunda nafaka ödeme yükümlülüğü kendiliğinden sona ermiş olacak.

Kalan bu süre 1 yıldan daha fazla ise değişikliğe göre hesap edilen sürenin dolmasıyla nafaka ödeme yükümlülüğü kendiliğinden sona ermiş sayılacak.

TEMYİZ DÜZENLEMESİ

Teklifle, nafaka düzenlemesinin yanı sıra boşanma davalarıyla ilgili bazı değişikliklere de gidilecek. Bu düzenlemelere göre, boşanma ve boşanmanın ferilerine ilişkin olarak verilen istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararlar temyiz edilemeyen kararlar arasına alınacak.

Gerek boşanma davalarında verilen ilk derece mahkemesi kararları hakkındaki istinaf başvurusunun esastan reddi kararlarına gerekse boşanma davasıyla birlikte veya ayrı olarak açılan boşanmanın ferisi niteliğinde olan velayet, nafaka ve tazminata ilişkin ilk derece mahkemesi kararları hakkındaki istinaf başvurusunun esastan reddi kararlarına karşı temyiz kanun yoluna başvurulamayacak.

İlk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin farklı kararlar vermesi halinde bu kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulabilecek. Böylece, tarafların adil yargılanma hakkı korunacak, boşanma gibi kişinin yaşamını son derece etkileyen bir konuda makul sürede davaların bitirilmesi amaçlanacak.